Τα συνθετα συστηματα εξωτερικης θερμομονωσης ως αρχιτεκτονικη επιφανεια
Το αρχιτεκτονικό δίλημμα
Η ενεργειακή αναβάθμιση ενός κτιρίου δεν είναι μόνο ζήτημα επιδόσεων. Είναι ταυτόχρονα ζήτημα αρχιτεκτονικής έκφρασης. Η ανάγκη για ένα συνεχές και αποτελεσματικό θερμομονωτικό κέλυφος συναντά συχνά την επιθυμία του αρχιτέκτονα να αποδώσει στην όψη υλικότητα, βάθος και ιδιαίτερο χαρακτήρα. Εμφανές σκυρόδεμα, πέτρα, τούβλο, ξύλο ή άλλες έντονες υφές αποτελούν βασικά εργαλεία της αρχιτεκτονικής σύνθεσης, όμως μέχρι πρόσφατα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συμβιβασμούς ως προς τη συνέχεια των σύνθετων συστημάτων εξωτερικής θερμομόνωσης (ETICS). Το πραγματικό ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να επιλεγεί μεταξύ ενεργειακής απόδοσης και αισθητικής, αλλά να μπορούν οι δύο αυτές απαιτήσεις να συνυπάρχουν χωρίς εκπτώσεις.
Από το ETICS ως τεχνικό σύστημα στο ETICS ως αρχιτεκτονικό «καμβά»
Η εξέλιξη των συστημάτων εξωτερικής θερμομόνωσης διευρύνει πλέον τον ρόλο τους πέρα από τη στενά τεχνική λειτουργία του κελύφους. Η τελική επιφάνεια δεν περιορίζεται υποχρεωτικά στη γνώριμη εικόνα ενός ομοιόμορφου, λεπτόκοκκου επιχρίσματος, αλλά μπορεί να ενσωματώνεται ενεργά στη μορφολογική ταυτότητα του κτιρίου. Υφή, ανάγλυφο, χρωματικές διαβαθμίσεις και η οπτική απόδοση διαφορετικών υλικών μετατρέπονται σε εργαλεία σχεδιασμού της όψης, χωρίς να αντιμετωπίζονται ως μεταγενέστερη διακοσμητική προσθήκη. Έτσι, το ETICS μπορεί να λειτουργήσει ως ένας ενιαίος αρχιτεκτονικός καμβάς πάνω στον οποίο ο μελετητής διαμορφώνει τη σύνθεση της πρόσοψης, διατηρώντας ταυτόχρονα τη λογική και τη συνέχεια του ολοκληρωμένου συστήματος.
Τέσσερις αρχιτεκτονικές γλώσσες
Η σειρά Ceresit VISAGE που προσφέρει η FIBRAN μεταφέρει πάνω στο θερμομονωτικό σύστημα διαφορετικές, άμεσα αναγνωρίσιμες υφές. Με το CT 760 VISAGE, η όψη μπορεί να αποκτήσει τον χαρακτήρα αρχιτεκτονικού εμφανούς σκυροδέματος, από λείες και αυστηρές επιφάνειες έως αδρότερες αποδόσεις και ίχνη ξυλοτύπου.
Για το τούβλο, το CT 60 VISAGE, με ειδικά stencils, δημιουργεί τον ρυθμό των αρμών και την εικόνα clinker, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη συμβατική επένδυση οπτοπλινθοδομής. Με την ίδια λογική και διαφορετικά πρότυπα μπορεί να αποδοθεί και η μορφολογία της φυσικής πέτρας με τα CT 76/710 VISAGE, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο τις δυνατότητες σύνθεσης της όψης.
Η υφή του ξύλου δημιουργείται με τα CT 720/721 VISAGE και ειδικά σταμπωτά καλούπια αποτυπώνουν τα ρεαλιστικά νερά και το ανάγλυφο της ξύλινης επιφάνειας.
Σημαντικό είναι ότι οι επιλογές αυτές δεν αποτελούν αποσπασματικές διακοσμητικές τεχνικές που ενδέχεται να ρηγματώσουν ή να αστοχήσουν: εντάσσονται στο πιστοποιημένο CERESIT Ceretherm VISAGE ETICS, το οποίο διαθέτει Ευρωπαϊκή Τεχνική Αξιολόγηση ETA 11/0395 βάσει EAD 040083-00-0404. Η αρχιτεκτονική ελευθερία παραμένει, έτσι, μέρος ενός τεκμηριωμένου ολοκληρωμένου συστήματος.
Case Study: Διατηρώντας την αρχιτεκτονική ταυτότητα ενός κτηρίου στη Θεσσαλονίκη
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί κτήριο γραφείων της EURO CONSALTANDS στη Θεσσαλονίκη, του οποίου η αρχική όψη είχε διαμορφωθεί με επένδυση διακοσμητικού τούβλου, χωρίς όμως εξωτερική θερμομόνωση. Κατά την ενεργειακή αναβάθμιση, ζητούμενο δεν ήταν μόνο η βελτίωση της θερμικής προστασίας του κελύφους, αλλά και η διατήρηση της υφιστάμενης αρχιτεκτονικής ταυτότητας.
Μετά την τοποθέτηση πλακών πετροβάμβακα FIBRANgeo BP ETICS, η εικόνα της αρχικής πλινθοδομής αναπαράχθηκε πάνω στο νέο σύστημα εξωτερικής θερμομόνωσης με την τεχνολογία Ceresit VISAGE. Έτσι, η ενεργειακή αναβάθμιση δεν επέβαλε αλλαγή στη μορφολογία του κτηρίου· αντίθετα, επέτρεψε την αποκατάσταση της γνώριμης όψης του πάνω σε ένα πλέον συνεχές θερμομονωτικό κέλυφος.
Όταν η ενεργειακή επίδοση δεν δεσμεύει τον σχεδιασμό
Το πραγματικό πλεονέκτημα δεν είναι απλώς ότι ένα σύστημα εξωτερικής θερμομόνωσης μπορεί να αποκτήσει την εικόνα σκυροδέματος, τούβλου, ξύλου ή πέτρας. Είναι ότι ο αρχιτέκτονας δεν χρειάζεται πλέον να επιλέξει ανάμεσα στην ενεργειακή επίδοση και στην υφή που έχει φανταστεί για την όψη. Η τεχνολογία του κελύφους μπορεί να υποστηρίζει την αρχιτεκτονική πρόθεση, αντί να την περιορίζει.
Στα νέα κτίρια αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ελευθερία στη σύνθεση των όψεων. Στις ανακαινίσεις σημαίνει κάτι εξίσου σημαντικό: τη δυνατότητα ενεργειακής αναβάθμισης χωρίς αναγκαστική απώλεια της μορφολογικής ταυτότητας του κτηρίου.
Η σύγχρονη εξωτερική θερμομόνωση παύει, έτσι, να αντιμετωπίζεται ως ένα τεχνικό στρώμα που προστίθεται εκ των υστέρων. Γίνεται μέρος της ίδιας της αρχιτεκτονικής σύνθεσης - ένα λειτουργικό κέλυφος που μπορεί ταυτόχρονα να εκφράζει υλικότητα, χαρακτήρα και σχεδιαστική πρόθεση.