Doma Summer School 2025

Συνοψη

Το DOMa Summer School 2025 στην Ανδρίτσαινα μελέτησε τη «λαϊκή αρχιτεκτονική» με την κυριολεκτική έννοια του όρου – δηλαδή τους χώρους που αγαπούν οι άνθρωποι. Η βασική υπόθεση ήταν ότι οι χώροι αυτοί – είτε είναι «σχεδιασμένοι» είτε όχι – διαθέτουν ισχύ, από την οποία οι αρχιτέκτονες μπορούν να διδαχθούν. Οι φοιτητές κλήθηκαν να συνομιλήσουν με τους κατοίκους του χωριού, ζητώντας τους να περιγράψουν και να δείξουν τους αγαπημένους τους χώρους. Προκαθορισμένες αντιλήψεις ή αρχές σχετικά με το τι θεωρείται «ωραίο» ή «καλό» στην αρχιτεκτονική τέθηκαν προσωρινά στο περιθώριο.

Η ανάγκη για συνομιλία και επικοινωνία δεν αφορά μόνο την αρχιτεκτονική – είναι ένας βασικός κοινωνικός μηχανισμός. Οι φοιτητές προσέγγισαν τους κατοίκους του χωριού με ειλικρίνεια, περιέργεια και γενναιοδωρία. Οι κάτοικοι, με τη σειρά τους, άνοιξαν τα σπίτια τους, προσκάλεσαν τους φοιτητές για καφέ, τους πρόσφεραν γλυκίσματα και μοιράστηκαν μαζί τους ιστορίες – τόσο από το παρελθόν όσο και από την καθημερινότητά τους στον ορεινό οικισμό.

Το αποτέλεσμα ήταν μια σειρά από φωτογραφίες τραβηγμένες από τους φοιτητές, οι οποίες απεικονίζουν χώρους που οι κάτοικοι περιέγραψαν ως σημαντικούς για κάποιο λόγο. Κάθε φωτογραφία συνοδεύεται από ένα απόσπασμα από τις συνομιλίες που είχαν οι φοιτητές με τους κατοίκους. Τα ζεύγη αυτών των φωτογραφιών και αποσπασμάτων, τα οποία επιλέχθηκαν και επιμελήθηκαν προσεκτικά κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, λειτουργούν ως μονοσέλιδες αποτυπώσεις από ευρύτερες αφηγήσεις – αφηγήσεις στις οποίες οι χώροι και τα τοπία λειτουργούν εξίσου ως πρωταγωνιστές με τους ίδιους τους κατοίκους.

Η προσέγγιση της προσεκτικής παρατήρησης χωρίς κριτική διάθεση και της κοινωνικής αλληλεπίδρασης με τους κατοίκους ενισχύθηκε από διαλέξεις που δόθηκαν κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου από τον φωτογράφο αρχιτεκτονικής Florian Holzherr (Γερμανία), τον αρχιτέκτονα και καθηγητή Oleg Bilenchuk (Ουκρανία) και τη γαλλική καλλιτεχνική κολλεκτίβα Idoine, η οποία διερευνά τη συζήτηση ως καλλιτεχνικό μέσο τα τελευταία δέκα χρόνια.

Η τελική παρουσίαση, ανοικτή στην κοινότητα, πραγματοποιήθηκε στο παλιό ζαχαροπλαστείο «Ανδριτσάνες», το οποίο ήταν κλειστό για χρόνια και χρειάστηκε δύο ημέρες καθαρισμού από όλη την ομάδα για να ανοίξει ξανά.

Το παραγόμενο έργο σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο που οι Davidson Rafailidis προσεγγίζουν την αρχιτεκτονική – ξεκινώντας πάντα από την παρατήρηση, καταστέλλοντας την παρόρμηση να «κάνει» ή να αλλάξει κάτι, και αντλώντας γνώση από τις υπάρχουσες συνθήκες, τόσο χωρικές όσο και κοινωνικές.

Με την οικονομική υποστήριξη και την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού