DORIC TOWER _ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΔΩΡΙΔΑ

Η κατοικία χτίστηκε στην ορεινή Δωρίδα, σε υψόμετρο 850μ. Το οικόπεδο βρίσκεται εντός του οικισμού, είναι διαμπερές, έχει κλίση και θέα νοτιοανατολική προς την οροσειρά των Βαρδουσίων.

Κεντρική ιδέα της πρότασης είναι ο αυστηρός πέτρινος πύργος τετράγωνης κάτοψης, ο οποίος στεγάζεται με μία μεταλλική πυραμίδα και περιέχει έναν ελεύθερο εσωτερικό χώρο. Το κτίριο επιχειρεί να συνταιριάξει γνώριμες παραδοσιακές μορφές με τη σύγχρονη αρχιτεκτονική σύνθεση. Η ανάρτηση μεταλλικών κατασκευών (γέφυρα, εξώστης) από την πελεκημένη λιθοδομή  και οι αναλογίες κενών πλήρων συνθέτουν την εξωτερική μορφή του κτιρίου.

Το σπίτι θεωρήθηκε ως  μια κατακόρυφη οντότητα,  ένας πύργος που ριζώνει στο έδαφος και καθώς ανυψώνεται  από το υπόγειο ως τη σοφίτα προσφέρει διαφορετικές εμπειρίες στο κάτοικο .  Το σπίτι κέλυφος που αντιστέκεται στον άνεμο που το πολιορκεί, που θερμαίνεται από τον χειμερινό ήλιο, και δροσίζεται από τον καλοκαιρινό αγέρα, που προστατεύει τον κάτοικο αλλά και τον διαπλάθει. Η λιτή και αυστηρή εξωτερική μορφή πηγάζει από τα παλαιά πέτρινα ορθογώνια κτίσματα του οικισμού, με τους περιορισμένους σε έκταση ξύλινους εξώστες. Η χρησιμοποίηση τοπικών λίθων και η επιλογή κατασκευαστικών συνεργείων από τα γύρω χωριά συνδύασε την εμπειρία από τον παραδοσιακό τρόπο δόμησης με τις σύγχρονες αντιλήψεις για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων.

Πίσω από τις λιτές αυστηρές όψεις κρύβεται ένας αρκετά σύνθετος εσωτερικός χώρος με ποικιλία επιπέδων, εσωτερικούς εξώστες και διαφάνεια. Η αξιοποίηση της κλίσης του οικοπέδου επέτρεψε την άμεση επέκταση της κατοικίας σε διαφορετικά επίπεδα της αυλής. Η διαμόρφωση της άμεσης προσπέλασης από το μονοπάτι , διαμέσου της γέφυρας στην υψηλότερη στάθμη και την κατάληξη στον μοναδικό εξώστη, μελετήθηκε με στόχο την σταδιακή αποκάλυψη της θέας και την οργάνωση του εσωτερικού χώρου.  Οι χαράξεις επιμερίζουν την κάτοψη σε σχήματα διαφορετικών μεγεθών, προδιαγράφοντας τόπους με ιδιαίτερες ταυτότητες. Η χωροθέτηση των επιμέρους τόπων υπαγορεύεται από την χρήση τους σε σχέση με τον προσανατολισμό και την θέα. Οι χώροι διημέρευσης καταλαμβάνουν τις δυο υψηλότερες στάθμες και αναπτύσσονται νοτιοανατολικά, ενώ οι βοηθητικοί χώροι και το κλιμακοστάσιο βρίσκονται στο βορρά και λειτουργούν ως χώροι ανάσχεσης. Η οικονομία χαρακτηρίζει τη διάρθρωση του εσωτερικού χώρου και καθορίζει τις ελάχιστες διαστάσεις ανάλογα με τη λειτουργία που φιλοξενεί ο κάθε τόπος. Στο μικρό χώρο η εντύπωση του περιορισμού αναιρείται μέσα από τις οπτικές φυγές είτε προς το εσωτερικό είτε προς το εξωτερικό περιβάλλον.

Η κατασκευή είναι φέρουσα λιθοδομή με ζώνες ενίσχυσης από οπλισμένο σκυρόδεμα, πλάκες από εμφανές οπλισμένο σκυρόδεμα, αεριζόμενη στέγη από σύνθετη ξυλεία και εξωτερική επικάλυψη με μεταλλικά θερμομονωτικά πανέλα, εξώστης και γέφυρα από μεταλλικά φέροντα στοιχεία και ξύλινα στοιχεία πλήρωσης, υαλοστάσια με διπλούς υαλοπίνακες, ξύλινα πλαίσια  και εξωτερικά ξύλινα παραθυρόφυλλα.

ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ
-Βραβείο Α.Τρίτση, Πανελλήνιος Αρχιτεκτονικός Διαγωνισμός Οικολογικής Κατοικίας, ΥΠΕΧΩΔΕ,1999
-Επιλογή κτιρίου για τη διενέργεια ενεργειακών μετρήσεων από το ΚΑΠΕ _ Υπουργείο  Ανάπτυξης, 1999
-Διάκριση  στα «Βραβεία  Αρχιτεκτονικής 2000», ΕΙΑ.

 ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
- Θέματα Χώρου + Τεχνών, 30 / 1999, 140 - 141.
- Ελληνική κατοικία 2000 -   Βραβεία Αντώνη Τρίτση, ΥΠΕΧΩΔΕ, σ. 22- 25.
- Βραβεία Αρχιτεκτονικής   2000,  ΕΙΑ 2001, σ. 44 – 47.
- Αρχιτεκτονικό  Έργο  στην Ελλάδα, Κτίριο,  τ.7, 2002,104 – 107.
- Κτίριο, τ. 146,Σεπ  2002,107 –110.
- Κατάλογος της έκθεσης «Η κατοικία στην Ελλάδα από τον 20ο στον 21ο αι., ΕΙΑ, σ.69.
- Βιοκλιματική Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα, εκδ. Έργον IV, 2009, σ.66 – 77.
- https://www.greekarchitects.gr/en/residential-projects/vacation-house-in-mountainous-dorida-greece-id3220.

ΕΤΕΡΟΑΝΑΦΟΡΕΣ
- Penelope Green,  “Doric tower”, The architectural Review, 1253, July 2001, 68 – 69,     https://www.thefreelibrary.com/DORIC+TOWER.-a077876649.         
- “View” , The architectural Review, 1250, April 2001, 24.
- “ON: the Modern & the Contemporary in European & Japanese Culture”  Hellenic culture organization, Ministry of Culture.
- A. Giacumacatos, “Grecia 2004. La citta e l’architettura , un conflitto irrisolto » area 75, lu / ag 2004, 186, 192.
- Letter from Athens http://www.thefreelibrary.com/Letter+from+Athens-a077150925.
- Κ. Πατέστος, «Πώς το σύγχρονο μπορεί να είναι και παραδοσιακό», εφημερίς Βήμα, Νέες    Εποχές,  4/6/2000, σ. β9 /25,
https://www.tovima.gr/2008/11/24/opinions/pws-to-sygxrono-mporei-na-einai-kai-paradosiako.
- Κ. Πατέστος, «Από το βήμα της αρχιτεκτονικής», Καστανιώτη, Αθήνα 2004, σ.148 – 152, Athens 2006, p 61.
- Π. Τσακόπουλος, « Η σύγχρονη αρχιτεκτονική στον ορεινό χώρο»,  Ελληνικές Κατασκευές, τ. 73,  Δεκ. 2002, σ 172-173.
- Α. Γιακουμακάτος «Ιστορία της Ελληνικής Αρχιτεκτονικής  20ος αιώνας», Νεφέλη, Αθήνα 2004, σ.145.
- Τ. Μπίρης, Τ. Κουμπής  «Συνομιλίες για την αρχιτεκτονική», σειρά:αρχιτεκτονικές εκλάμψεις, 01, Παπασωτηρίου, 2008, σ. 160-161.
- Κ. Αδαμάκης, Ιστορικά Δομικά Συστήματα: Από το παρελθόν με το βλέμμα στο μέλλον, σ.2-5. http://infoidk.arch.duth.gr/17a.pdf.
- Πρακτικά επιτροπής διαγωνισμού, «Βραβεία Αρχιτεκτονικής 2000» ΕΙΑ  2001, σ.7,8, 12, 13.  
- «Βραβεία Αρχιτεκτονικής 2000», εφημερίς Κέρδος, 11/3/2001, 27.
- Β.Σαϊτης, «Με θέα τα Βαρδούσια»  The world of buildings, τ. 18, 2/1999, σ.94 –98.
- Ι. Στάμου, «Βιοκλιματική κατοικία με ενέργεια από φυσικές πηγές», Ιδέες & λύσεις για το σπίτι, τ.190, Νοε 2000, σ 324 – 330.
- «Η φύση γεννάει τα οικολογικά σπίτια του αύριο», εφημερίς ΝΕΑ, 19/12/1999, σ.72-73.  

ΕΚΘΕΣΕΙΣ
-    “ON: the Modern & the Contemporary in European & Japanese Culture”, Τόκυο, 18 -22 Δεκεμβρίου 2006.
-    Οικολογική Κατοικία, Ζάππειο Μέγαρο 8-19 Δεκεμβρίου 1999.
-    Σύγχρονη Κατοικία, Εκθεσιακό κέντρο Κηφισίας, 8-13 Μαρτίου 2000.
-    Οικολογική Δόμηση, Γκάζι, 2-5 Ιουνίου 2000.
-    Περιβάλλον 2000, Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, 16-19 Νοεμβρίου 2000.
-    Βραβεία Αρχιτεκτονικής 2000, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 12-28 Μαρτίου 2001, ΕΙΑ.
-    Βραβεία  Αρχιτεκτονικής 2000, Β΄ αποθήκη του ΟΛΘ, Θεσσαλονίκη, 14-27 Ιουνίου  2001, ΕΙΑ.
-    Βραβεία  Αρχιτεκτονικής 2000, Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, Μυτιλήνη, 23 Σεπ 2002 – 10 Οκτ 2002, ΕΙΑ.
-    1η  Έκθεση  Έργου Γυναικών, Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, Νοέμβριος 2005.
-    Το επιστημονικό έργο των γυναικών μηχανικών, Τεχνόπολις, αιθ. Δ12, Γκάζι  29-30 Μαρτίου 2008.
-    «Η κατοικία από τον 20ο στον 21ο αι», Μουσείο Μπενάκη κτίριο Πειραιώς, Ιανουάριος – Μάρτιος 2009.
-     «3+2: αρχιτεκτονική στο θερινό ηλιοστάσιο», Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

*Συνοδευτικό κείμενο των ενεργειακών διαγραμμάτων:
Το κέλυφος της κατοικίας αντιμετωπίζεται σαν ένα δυναμικό φίλτρο που μετατρέπει τις εξωτερικές κλιματικές συνθήκες στις επιθυμητές συνθήκες εσωτερικού μικροκλίματος για εξοικονόμηση ενέργειας και εξασφάλιση θερμικής άνεσης όλο τον χρόνο.  Η μορφή του κτίσματος έχει όγκο συμπτυγμένο εκθέτει το ελάχιστο της εξωτερικής επιφάνειας στο περιβάλλον και ελαχιστοποιεί τις απώλειες θερμότητας.
Η αντιμετώπιση των όψεων λαμβάνει υπόψη αφενός τον προσανατολισμό και την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας αφετέρου τη θέα. Η διαφοροποίηση των όψεων εκφράζει το διαφορετικό ρόλο κάθε πλευράς: Η νότια όψη συγκεντρώνει μεγάλα ανοίγματα για απόκτηση άμεσου ηλιακού κέρδους κατά τον χειμώνα και αξιοποίηση της θέας. Η βορινή όψη έχει μικρά ανοίγματα για να περιορίσει τις απώλειες  κατά τον χειμώνα, αλλά να συμβάλλει στον σχηματισμό ρεύματος αέρα για τον δροσισμό κατά το καλοκαίρι. Η δυτική όψη, η οποία λόγω των τοπογραφικών δεδομένων δε λιάζεται το χειμώνα ούτε έχει αξιόλογη θέα, περιορίζει στο ελάχιστο τα ανοίγματα. Η ανατολική όψη συγκεντρώνει τα ανοίγματα μόνο στους χώρους διημέρευσης για να τους αποκαλύψει τη θέα των Βαρδουσίων, ενώ στο κλιμακοστάσιο παραμένει συμπαγής για να περιορίσει τις θερμικές απώλειες.
Η τοιχοποιία (πέτρα 30 εκ, θερμομόνωση 5εκ, τούβλο 9 εκ, σοφάς) έχει υψηλή θερμοχωρητικότητα. Η  χειμερινή χρήση της κατοικίας παρουσιάζει  υψηλές απαιτήσεις σε θέρμανση, οι οποίες καλύπτονται ικανοποιητικά από το βοηθητικό σύστημα θέρμανσης, (ενεργειακό τζάκι που βρίσκεται στη μεσαία στάθμη και  περιστασιακή λειτουργία δύο ηλεκτρικών σωμάτων   στις δύο χαμηλότερες στάθμες). Κατά την θερινή περίοδο η εσωτερική διαρρύθμιση των χώρων με την επικοινωνία των ορόφων δημιουργεί έντονο κατακόρυφο αερισμό βελτιώνοντας τις εσωτερικές συνθήκες και τον φυσικό δροσισμό. Η θερμοχωρητικότητα των δομικών στοιχείων, η ηλιοπροστασία των ανοιγμάτων, η αεριζόμενη στέγη, ο νυχτερινός διαμπερής αερισμός και τα δέντρα στο περιβάλλοντα χώρο  συνεργούν ώστε το κτίριο να μην παρουσιάζει ψυκτικές απαιτήσεις.